logo obrazek Narodowy Fundusz Zdrowia

  • A
  • A+
  • A++

Dla Pacjenta

Drukuj

Nasz Fundusz

Jak spędzić wakacje bez kaszlu i duszności?

Sezon letni to szczególnie trudny okres dla alergików i astmatyków. Jednak dzięki właściwej diagnozie i zastosowaniu odpowiedniego leczenia można mimo choroby żyć normlanie.

Astma to przewlekła choroba oskrzeli, która może nas zaatakować w każdym wieku. W naszym kraju cierpi na nią aż 4 miliony Polaków. Takich osób może być znacznie więcej, gdyż zdaniem lekarzy przynajmniej połowa chorych na astmę nie ma rozpoznanej choroby i nie jest odpowiednio leczona. Istnieje jednak rozwiązanie tego problemu poprzez postawienie właściwej diagnozy i wdrożenie skutecznej terapii. Okazuje się bowiem, że tylko 5 proc. chorych cierpi na tak ciężką postać astmy, że trudno ją kontrolować. Reszta, dzięki edukacji i regularnemu leczeniu, może skutecznie eliminować wszelkie objawy i niedogodności związane z chorobą. Wdrożenie odpowiedniego leczenia jest jeszcze bardziej wskazane wiosną i latem, gdy nasilają się działania poszczególnych alergenów. - W sezonie letnim szczególnie narażeni na zaostrzenie astmy są chorzy z alergią na trawy, zboża, chwasty i zarodniki grzybów pleśniowych (alternaria i cladosporium) - podkreśla dr Piotr Dąbrowiecki, specjalista chorób wewnętrznych - alergolog z Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Nadwrażliwe oskrzela

Astma jest przewlekłym stanem zapalnym dróg oddechowych, któremu towarzyszy nadwrażliwość oskrzeli. Astmatycy mogą reagować nadmiernie na następujące czynniki: alergeny, zimne powietrze, infekcje, wysiłek fizyczny. Pod ich wpływem dochodzi do gwałtownego skurczu oskrzeli, co upośledza przepływ powietrza. Pojawia się wtedy świszczący oddech, duszności, ucisk w klatce piersiowej i kaszel, który najczęściej występuje o poranku i w nocy. Człowiek z atakiem astmy czuje, jakby się dusił. Na szczęście podanie odpowiedniego leku pozwala szybko rozkurczyć oskrzela, by przepływ powietrza wrócił do normy, a chory znów swobodnie odetchnął.

Zanim jednak dostaniemy receptę na leki, astmę trzeba zdiagnozować. Podstawą w stawianiu diagnozy jest dokładny wywiad medyczny i ocena objawów dokuczających choremu (kaszel, świsty, duszność). Dodatkowo powinno się wykonać testy alergiczne, pozwalające wykryć uczulający nas alergen oraz badanie spirometryczne, które pozwala ocenić przepływ powietrza przez kolejne partie układu oddechowego. Dzięki spirometrii lekarz w trakcie leczenia ocenia postępy terapii - zmniejszenie procesu zapalnego.

Życie z astmą może być normalne

Wielu chorych ma poczucie, że astma zmienia ich życie na gorsze. Prawie połowa astmatyków skarży się, że muszą ograniczać codzienną aktywność, ponad połowa cierpi na problemy ze snem, a niemalże trzy czwarte miało ataki duszności przynajmniej trzy razy w tygodniu. Stąd często chorzy mają poczucie, że cierpią na chorobę, nad którą nie mogą zapanować. Tymczasem dobra kontrola astmy przynosi efekty w postaci braku objawów choroby w nocy, zmniejszenia liczby ataków duszności w ciągu dnia - nie częściej, niż dwa razy w tygodniu oraz poczucia, że nie trzeba ograniczać normalnej aktywności z powodu choroby. - Wszystko to możemy osiągnąć dzięki właściwemu leczeniu - podsumowuje dr Dąbrowiecki.

Odpowiednia terapia

Podstawą terapii astmy są wziewne leki sterydowe, działające bezpośrednio na podstawę choroby, czyli łagodzące proces zapalny w oskrzelach. Oprócz wysokiej skuteczności leki te są także bezpieczne w stosowaniu. Ludzie często boją się przyjmowania sterydów, ponieważ obawiają się skutków ubocznych takiego leczenia m.in. przybierania na wadze, zmian w drogach oddechowych, obrzęków itp. Tymczasem są to wszystko bezpodstawne lęki. Sterydy wziewne, w odróżnieniu od podawanych doustnie lub w zastrzykach, nie działają na cały organizm, a tylko na drogi oddechowe. Co więcej leki te podawane są bezpośrednio do dróg oddechowych, dzięki czemu wystarczy zaaplikowanie małej dawki.

Od kilku lat astmatycy mają nowego sprzymierzeńca w postaci leku rozkurczającego oskrzela - gotowej mieszanki sterydów i tzw. beta2-mimetyków. Kiedyś każdy z tych leków stosowany był osobno - steryd przeciwko stanom zapalnym, a lek rozkurczowy przy duszności. W efekcie chorzy częściej sięgali po leki rozkurczowe, bo przynosiły im doraźne korzyści, zapominając o sterydach, które są przecież podstawą właściwego leczenia. Tymczasem tylko połączenie sterydu i leków rozkurczowych zapewnia kontrolę astmy u ok. 70-80 proc. pacjentów. Dodatkowo można jeszcze wspomóc działanie przeciwzapalne poprzez dodanie leków antyleukotrienowych - dopełniających działanie sterydu wziewnego.

Pamiętać  trzeba także o unikaniu czynników, mogących zaostrzać chorobę. Jakie to czynniki? W tym przypadku każdy chorych musi je zaobserwować samodzielnie, ponieważ różne osoby reagują na różne bodźce. Na przykład alergicy uczuleni na trawy w maju i czerwcu będą kichać, łzawić i kaszleć. Ich astma może wymknąć się spod kontroli. W takiej sytuacji warto przed wakacjami poprosić lekarza prowadzącego o pomoc w przygotowaniach do urlopu – np. pomoże wykonanie testu kontroli astmy ACT. Odpowiedzi pacjenta na pięć prostych pytań są punktowane, a całkowita liczba uzyskanych punktów służy do oceny stopnia kontroli choroby.

Test można znaleźć na stronie www.astma-alergia-pochp.pl

Oto pytania:

Jak często w ciągu ostatnich 4 tygodni Pana(i) astma powstrzymywała Pana(nią) od wykonywania zwykłych czynności w pracy, w szkole/na uczelni lub w domu?

Jak często w ciągu ostatnich 4 tygodni miał(a) Pan(i) duszności?

Jak często w ciągu ostatnich 4 tygodni budził(a) się Pan(i) w nocy lub rano, wcześniej niż zwykle, z powodu objawów związanych z astmą (np. świszczący oddech, kaszel, duszności, ucisk lub ból w klatce piersiowej)?

Jak często w ciągu ostatnich 4 tygodni używał(a) Pan(i) doraźnie szybko działającego leku wziewnego?

Jak ocenił(a)by Pan(i) swoją kontrolę nad astmą w ciągu ostatnich 4 tygodni?

Sprawdźmy przed wakacjami czy astma jest pod kontrolą - a jeśli nie - poprośmy doktora o pomoc.

źródło - Departament Spraw Świadczeniobiorców

Komunikat dla pacjentów dotyczący „wstecznego” zgłoszenia do ubezpieczenia

Gdzie się leczyć w święta?

Przychodzi student do lekarza...

Leki 75+ bezpłatne leki dla seniorów

Wyjeżdżasz na wakacje - co warto wiedzieć?

Karta Praw Dziecka - Pacjenta

Świadczenia zdrowotne dla dzieci – NFZ przypomina

Pomoc medyczna w sytuacjach nagłych

Planujesz wypoczynek w krajach UE - zabierz ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ)

Wczesne wykrywanie raka piersi

Profilaktyka raka szyjki macicy

Profilaktyka chorób układu krążenia

Profilaktyka gruźlicy

Profilaktyka chorób odtytoniowych (w tym POCHP)